લક્ષણો

માથાનો દુખાવો (Headache)

Also called: થલાવેદના (Thalavedana), તલાનોપ્પી (Talanoppi), સર દર્દ (Sar dard)

આ પાનું મશીન દ્વારા અનુવાદિત છે

આ અનુવાદ હજી કોઈ ડૉક્ટરે તપાસ્યો નથી. અર્થ સાચો હોવો જોઈએ, પણ કંઈ અસ્પષ્ટ કે ખોટું લાગે તો અંગ્રેજી મૂળ વાંચો.

અંગ્રેજી મૂળ વાંચો
આ માહિતી ફક્ત સમજવા માટે છે. આ માહિતી ફક્ત શૈક્ષણિક હેતુ માટે છે અને ડૉક્ટરની સલાહ, નિદાન કે સારવારનો વિકલ્પ નથી. તમારી તબિયત વિશે હંમેશા લાયક ડૉક્ટર સાથે વાત કરો.
માથાનો દુખાવો (Headache)

મોટાભાગના માથાના દુખાવા ખતરનાક નથી હોતા, પરંતુ કેટલીક પેટર્નમાં તાત્કાલિક તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.

આ ચિહ્નો દેખાય તો તરત હોસ્પિટલ જાઓ

  • માથાનો દુખાવો અચાનક અને અસહ્ય થઈ જાય — 'જિંદગીનો સૌથી ખરાબ દુખાવો'
  • તેની સાથે તાવ, ગરદન અકડાઈ જવી કે શરીર પર લાલ ધાબા/ફોલ્લીઓ (Rash) થાય
  • તેની સાથે નબળાઈ, શરીરનું કોઈ અંગ સુન પડી જવું, મૂંઝવણ કે બોલવામાં તકલીફ થાય
  • માથામાં ઈજા થયા પછી દુખાવો શરૂ થાય
  • 50 વર્ષથી વધુ ઉંમરની વ્યક્તિમાં પહેલીવાર અને સતત રહેતો દુખાવો થાય
  • દુખાવાના કારણે ઉંઘમાંથી જાગી જવાય, અથવા સવારે સતત વધુ દુખાવો રહેતો હોય

In English:

  • The headache is sudden and severe — 'the worst headache of my life'
  • It comes with fever, neck stiffness or a rash
  • It comes with weakness, numbness, confusion or difficulty speaking
  • It follows a head injury
  • It is new and persistent in someone over 50
  • It wakes you from sleep, or is consistently worse in the morning

ચેતવણીનાં ચિહ્નો અંગ્રેજીમાં પણ બતાવ્યાં છે, જેથી જરૂરી માહિતી ફક્ત અનુવાદ પર આધારિત ન રહે.

કારણ શું છે

  • ટેન્શન હેડએક (Tension headache) — માથા પર પટ્ટી બાંધી હોય તેવો દુખાવો, જે સૌથી સામાન્ય પ્રકાર છે
  • માઇગ્રેન (Migraine) — ઘણીવાર માથાની એક બાજુ થડકારા મારતો દુખાવો, સાથે ઉબકા આવવા કે અજવાળું ન ગમવું
  • ડીહાઇડ્રેશન (Dehydration - શરીરમાં પાણીની કમી) અને સમયસર ભોજન ન લેવું
  • આંખો પર તાણ અને ચશ્માના નંબરની તપાસ ન કરાવી હોય તેવી સમસ્યાઓ
  • સાઇનસનું ઇન્ફેક્શન (Sinus infection)
  • દુખાવાની દવાઓ (Painkillers)નો વધુ પડતો ઉપયોગ, જે પોતે જ માથાનો દુખાવો આપે છે
  • ખૂબ હાઇ બ્લડ પ્રેશર (Very high blood pressure), જોકે આ અસામાન્ય છે

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

માથાનો દુખાવો ક્યારે ખતરનાક ગણાય?

જો માથાનો દુખાવો અચાનક અને અસહ્ય થઈ જાય — તમારી જિંદગીનો સૌથી ખરાબ દુખાવો — અથવા તેની સાથે તાવ અને ગરદન અકડાઈ જવી, નબળાઈ, શરીર સુન પડી જવું, મૂંઝવણ કે બોલવામાં તકલીફ થાય તો તાત્કાલિક મદદ લો. આ ઉપરાંત જો માથામાં ઈજા પછી દુખાવો થાય, 50 વર્ષથી વધુ ઉંમરની વ્યક્તિમાં નવો અને સતત રહેતો દુખાવો હોય, અથવા દુખાવાના કારણે ઉંઘમાંથી જાગી જવાય, તો પણ તાત્કાલિક ડોક્ટરને બતાવવું.

હું માઇગ્રેન અને ટેન્શન હેડએક વચ્ચેનો તફાવત કેવી રીતે ઓળખી શકું?

ટેન્શન હેડએક (Tension headache) સામાન્ય રીતે માથાની આસપાસ પટ્ટી બાંધી હોય તેવો દુખાવો આપે છે અને તે સૌથી સામાન્ય પ્રકાર છે. જ્યારે માઇગ્રેન (Migraine) માં ઘણીવાર માથાની એક બાજુ થડકારા મારતો દુખાવો થાય છે, અને તેની સાથે સામાન્ય રીતે ઉબકા આવવા અથવા અજવાળા અને અવાજ પ્રત્યે સંવેદનશીલતા હોય છે. માઇગ્રેન તમને તમારું દૈનિક કામ કરતા પણ રોકી દે છે, જે ટેન્શન હેડએકમાં સામાન્ય રીતે થતું નથી.

શું વધુ પડતી દુખાવાની દવાઓ લેવાથી માથાનો દુખાવો થઈ શકે છે?

હા. દવાઓના વધુ પડતા ઉપયોગથી થતો માથાનો દુખાવો (Medication-overuse headache) એક જાણીતી સમસ્યા છે: માથાના દુખાવા માટે વારંવાર દુખાવાની ગોળીઓ (Painkillers) લેવાથી પોતે જ સતત માથાનો દુખાવો થઈ શકે છે. જો તમે લગભગ દરરોજ ગોળીઓ લેતા હોવ, તો દવાઓનો ડોઝ વધારવાને બદલે ડોક્ટર સાથે વાત કરવી જરૂરી છે.

આ માહિતી ફક્ત સમજવા માટે છે. આ માહિતી ફક્ત શૈક્ષણિક હેતુ માટે છે અને ડૉક્ટરની સલાહ, નિદાન કે સારવારનો વિકલ્પ નથી. તમારી તબિયત વિશે હંમેશા લાયક ડૉક્ટર સાથે વાત કરો.
તબીબી સમીક્ષક
લાયક ડૉક્ટરની સમીક્ષાની રાહ જોવાઈ રહી છે