हे पान यंत्राने भाषांतरित केले आहे
हे भाषांतर अद्याप डॉक्टरांनी तपासलेले नाही. अर्थ बरोबर असावा, पण काही अस्पष्ट वाटल्यास इंग्रजी मूळ वाचा.
इंग्रजी मूळ वाचाडेंग्यू आणि चिकुनगुनिया दिवसा चावणाऱ्या डासांमुळे होतात, मलेरिया रात्री चावणाऱ्या डासामुळे होतो आणि टायफॉइड दूषित अन्न किंवा पाण्यामुळे होतो. डेंग्यूमध्ये डोळ्यांच्या मागे दुखते, मलेरियामध्ये थंडी वाजून ताप येतो आणि टायफॉइडमध्ये ताप दररोज थोडा थोडा वाढत जातो. फक्त रक्त तपासणीतूनच हे आजार नक्की ओळखता येतात.
पावसानंतर भारतातील दवाखान्यांमध्ये या तापांचे रुग्ण जास्त असतात आणि सुरुवातीच्या दोन दिवसांत हे तिन्ही आजार सारखेच वाटतात.
हे आजार पूर्णपणे वेगळ्या जंतूंमुळे होतात, वेगळ्या प्रकारे पसरतात आणि त्यांच्यावर उपचारही वेगळे असतात - त्यामुळे अंदाज लावत बसल्यास महत्त्वाचा वेळ वाया जातो.
खालील तक्त्यात यातील फरक स्पष्ट केला आहे. हे समजून घेण्यासाठी आहे, स्वतःचे निदान करण्यासाठी नाही.
| Dengue / Malaria | Typhoid | |
|---|---|---|
| Cause | Virus (dengue) / parasite (malaria) | Bacteria (Salmonella Typhi) |
| How it spreads | Dengue: Aedes mosquito, bites in daylight. Malaria: Anopheles mosquito, bites at night | Contaminated food and water |
| Fever pattern | Dengue: sudden and continuous. Malaria: comes in waves with shaking chills and sweating | Climbs step by step over the first week, then stays high |
| Standout symptom | Dengue: severe pain behind the eyes and deep body ache. Malaria: rigors and heavy sweating | Marked weakness with stomach discomfort, often constipation |
| Confirming test | Dengue: NS1 antigen, then IgM. Malaria: rapid test or blood smear | Blood culture (Widal alone cannot confirm it) |
| Treatment | Dengue: supportive care only. Malaria: antimalarial medicines | Antibiotics prescribed by a doctor |
| Free in India | Both: testing and malaria treatment free at government facilities | Treatment available at government facilities |
| Main danger | Dengue: severe dengue as the fever falls, day three to seven | Intestinal bleeding or perforation in untreated cases |
Dengue / Malaria
- डेंग्यू: पोटात तीव्र दुखणे, वारंवार उलट्या होणे, रक्तस्त्राव होणे, गुंगी येणे याकडे लक्ष द्या - विशेषतः जेव्हा ताप कमी होऊ लागतो तेव्हा.
- मलेरिया: त्याच दिवशी चाचणी करून घ्या; रॅपिड टेस्ट (rapid test) सुमारे 20 मिनिटांत होते आणि ती मोफत असते.
- मलेरिया: तुम्हाला 'वायवॅक्स मलेरिया' (vivax malaria) पुन्हा होऊ नये म्हणून अतिरिक्त कोर्सची गरज आहे का, हे डॉक्टरांना नक्की विचारा.
Typhoid
- केवळ विडाल (Widal) रिपोर्टवर अवलंबून न राहता ब्लड कल्चर (blood culture) करायला सांगा.
- ताप उतरल्यानंतरही अँटीबायोटिकचा (antibiotic) पूर्ण कोर्स करा.
- पोटात तीव्र दुखणे किंवा काळ्या रंगाची शौचास होणे अशा लक्षणांसाठी तातडीने डॉक्टरांकडे जा.
महत्त्वाच्या सूचना
डेंग्यू नाही याची खात्री होईपर्यंत, कोणत्याही अज्ञात तापासाठी एस्पिरिन (aspirin) आणि आयबुप्रोफेन (ibuprofen) प्रकारच्या वेदनाशामक गोळ्या घेऊ नका, कारण यामुळे रक्तस्त्रावाचा धोका असतो. त्याऐवजी सहसा पॅरासिटामोल (Paracetamol) वापरले जाते. तसेच, स्वतःहून अँटीबायोटिक्स (antibiotics) सुरू करू नका - डेंग्यू किंवा मलेरियावर त्यांचा काहीही उपयोग होत नाही.