हे पान यंत्राने भाषांतरित केले आहे
हे भाषांतर अद्याप डॉक्टरांनी तपासलेले नाही. अर्थ बरोबर असावा, पण काही अस्पष्ट वाटल्यास इंग्रजी मूळ वाचा.
इंग्रजी मूळ वाचाकाही सोप्या तपासण्या — रक्तदाब (blood pressure), ब्लड शुगर (blood sugar), हिमोग्लोबिन (haemoglobin) आणि वजन — भारतात होणाऱ्या सर्वात सामान्य गंभीर आजारांचे कोणतेही लक्षण दिसण्यापूर्वीच वेळेवर निदान करतात.
थोडक्यात
- रक्तदाब (Blood pressure) — वयाच्या 30 व्या वर्षापासून वर्षातून किमान एकदा
- ब्लड शुगर (Blood sugar) — वयाच्या 30 व्या वर्षापासून, किंवा धोक्याचे घटक असल्यास त्याआधी
- हिमोग्लोबिन (Haemoglobin) — विशेषतः महिला, तरुण मुले-मुली आणि गर्भारपणात
- वजन आणि कमरेचा घेर — फक्त वजनावर लक्ष न ठेवता कमरेचा घेरही मोजा
- वय वाढेल तसे कर्करोग तपासणीबाबत (cancer screening) तुमच्या डॉक्टरांशी बोला
भारतात गंभीर आजारास कारणीभूत ठरणारे बहुतांश त्रास — उच्च रक्तदाब (high blood pressure), मधुमेह (diabetes), ॲनिमिया (anaemia) — यांची अनेक वर्षे कोणतीही लक्षणे दिसत नाहीत. तुम्हाला बरे वाटत आहे म्हणजे सर्व काही ठीक आहे असे नाही, आणि म्हणूनच नियमित तपासण्या करणे गरजेचे असते.
रक्तदाब (Blood pressure) तपासणे ही सर्वात महत्त्वाची एकमेव तपासणी आहे. यासाठी दोन मिनिटे लागतात, खर्च जवळजवळ काहीच येत नाही, आणि उच्च रक्तदाब असणे हे सामान्य असून त्यावर उपचार करता येतात. वयाच्या 30 व्या वर्षापासून वर्षातून किमान एकदा तरी ते तपासून घ्या.
भारतात साधारण वयाच्या 30 व्या वर्षापासून ब्लड शुगर (Blood sugar) तपासली पाहिजे. घरात कोणाला मधुमेह असल्यास, कमरेचा घेर जास्त असल्यास, उच्च रक्तदाब असल्यास किंवा गर्भारपणात मधुमेह झाला असल्यास ही तपासणी त्याआधीच करावी. इतर लोकांच्या तुलनेत भारतीयांना कमी वयात आणि कमी वजनातही मधुमेह होतो.
मासिक पाळी येणाऱ्या महिला, किशोरवयीन मुले-मुली आणि गरोदर महिला यांच्यासाठी हिमोग्लोबिन (Haemoglobin) तपासणे खूप महत्त्वाचे आहे, कारण या तिन्ही टप्प्यांमध्ये शरीरात लोहाची (iron) कमतरता असणे खूप सामान्य आहे.
फक्त वजनापेक्षा कमरेचा घेर आरोग्याच्या धोक्याची अधिक अचूक माहिती देतो. शरीराच्या एकूण वजनापेक्षा पोटाभोवतीची चरबी मधुमेह आणि हृदयाच्या आजारांशी जास्त जोडलेली असते.
तुमचे वय वाढेल तसतसे डॉक्टरांशी कर्करोग तपासणीबद्दल (cancer screening) चर्चा करा — तुमचे वय, लिंग, कौटुंबिक इतिहास आणि वैयक्तिक धोका यावर कोणत्या तपासण्या करायच्या हे अवलंबून असते, त्यामुळे ही एक ठराविक यादी नसून डॉक्टरांशी करायची चर्चा आहे.
सल्ल्याशिवाय मोठे 'फुल बॉडी' (full body) टेस्ट पॅकेज घेणे टाळा. त्यातील अनेक तपासण्या अनावश्यक असतात, आणि कमी धोका असलेल्या लोकांमध्ये असामान्य रिपोर्ट आल्यास चांगल्या आरोग्याऐवजी अधिक तपासण्या आणि निष्कारण घबराट निर्माण होते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
मी कोणत्या वयात आरोग्य तपासण्या सुरू कराव्यात?
भारतात साधारणपणे वयाच्या 30 व्या वर्षापासून रक्तदाब (blood pressure) आणि ब्लड शुगर (blood sugar) तपासणे योग्य ठरते, आणि कौटुंबिक इतिहास किंवा इतर धोके असल्यास त्याआधीही करू शकता. लहान मुले आणि किशोरांसाठी तपासण्यांचे वेळापत्रक वेगळे असते.
फुल बॉडी चेकअप (full body checkup) पॅकेजेस खरोखर फायदेशीर असतात का?
अनेकदा नसतात. त्यात अशा अनेक तपासण्या असतात ज्या कोणतीही लक्षणे नसलेल्या व्यक्तीसाठी उपयुक्त नसतात. तसेच, असामान्य पण निरुपद्रवी निकाल आल्यास जास्त तपासण्या आणि चिंता वाढते. तुमच्यासाठी कोणत्या तपासण्या खरोखर गरजेच्या आहेत हे डॉक्टरांना विचारा.