हे पान यंत्राने भाषांतरित केले आहे
हे भाषांतर अद्याप डॉक्टरांनी तपासलेले नाही. अर्थ बरोबर असावा, पण काही अस्पष्ट वाटल्यास इंग्रजी मूळ वाचा.
इंग्रजी मूळ वाचातुम्ही व्यायाम करत असलात तरीही, न थांबता दीर्घकाळ बसून राहण्याचा तुमच्या आरोग्यावर वाईट परिणाम होतो. कोणत्याही विशेष खुर्चीपेक्षा दर अर्ध्या तासाने उठून थोडी हालचाल करणे जास्त महत्त्वाचे आहे.
थोडक्यात
- दर 30 ते 45 मिनिटांनी बसणे थांबवा, अगदी एक-दोन मिनिटांसाठी असले तरीही
- प्रत्येक जेवणानंतर थोडे चालल्याने रक्तातील साखरेची पातळी (Blood sugar) कमी होण्यास मदत होते
- तुमचा स्क्रीन असा ठेवा की त्याचा वरचा भाग साधारणपणे तुमच्या डोळ्यांच्या पातळीवर असेल
- फोनकडे बघताना मान खाली झुकवण्याऐवजी फोन डोळ्यांच्या पातळीवर वर धरा
- संध्याकाळी व्यायाम केल्याने 10 तास सतत बसण्याचे वाईट परिणाम पूर्णपणे भरून निघत नाहीत
दीर्घकाळ न थांबता सतत बसून राहिल्यामुळे मधुमेह (Diabetes), हृदयविकार (Heart disease) आणि पाठदुखीचा (Back pain) धोका वाढतो — आणि ही गोष्ट नियमित व्यायाम करणाऱ्या लोकांनाही लागू होते. हीच गोष्ट बऱ्याच लोकांना आश्चर्यकारक वाटते: संध्याकाळी 7 वाजता व्यायाम केल्याने सकाळी 9 वाजल्यापासून सतत बसून राहण्याचे वाईट परिणाम निघून जात नाहीत.
सर्वात उपयुक्त बदल म्हणजे उभे राहून काम करण्याचा टेबल (Standing desk) घेणे हा नाही. तर फक्त सतत बसणे थांबवणे हा आहे. दर 30 ते 45 मिनिटांनी, अगदी एका मिनिटासाठी का होईना, उभे राहा — पाण्याची बाटली भरा, उभे राहून फोनवर बोला, किंवा मेसेज करण्याऐवजी दुसऱ्यांशी बोलायला चालत जा.
दुपारच्या जेवणानंतर 10 मिनिटे चालणे ही ऑफिसमध्ये काम करणाऱ्यांसाठी अत्यंत फायदेशीर सवय आहे. यामुळे सतत बसणे थांबते आणि जेवणानंतर रक्तातील साखर अचानक वाढण्यापासून रोखली जाते.
तुमच्या डेस्कसाठी: स्क्रीनचा वरचा भाग साधारणपणे डोळ्यांच्या पातळीवर असावा, जेणेकरून तुम्हाला खाली बघावे लागणार नाही. कोपर काटकोनात असावेत, पाय जमिनीवर सपाट असावेत आणि पाठीच्या खालच्या भागाला आधार असावा. टेबलावर लॅपटॉप (Laptop) ठेवल्यास मान तासन्‌तास खाली झुकलेली राहते, ज्यामुळे मानदुखी होऊ शकते — शक्य असल्यास पुस्तके ठेवून लॅपटॉप उंच करा आणि वेगळा कीबोर्ड (Keyboard) वापरा.
तुमच्या फोनकडेही असेच लक्ष दिले पाहिजे. मान पुढे झुकवून फोन कमरेच्या पातळीवर धरल्याने मानेवर खूप जास्त ताण येतो. मान खाली झुकवण्याऐवजी फोन डोळ्यांसमोर वर आणा.
यातील कोणतीही गोष्ट व्यायामाची जागा घेऊ शकत नाही. आठवड्याला नेहमीप्रमाणे 150 मिनिटे शारीरिक हालचाल किंवा व्यायाम करण्याचे ध्येय ठेवा — या दोन्ही गोष्टी वेगवेगळ्या समस्यांवर काम करतात.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
मला उभे राहून काम करण्याचा टेबल (Standing desk) हवा आहे का?
गरज नाही. तासनतास अगदी स्तब्ध उभे राहिल्यानेही शरीरात वेदना होऊ शकतात. सर्वात जास्त मदत कशाची होत असेल, तर ती म्हणजे नियमितपणे बसण्याची पोझिशन बदलणे आणि दर अर्ध्या तासाने थोडी हालचाल करणे; जे तुम्ही नेहमीच्या डेस्कवरही करू शकता.
जिममध्ये (Gym) गेल्याने दिवसभर बसण्याचे वाईट परिणाम पूर्णपणे दूर होतात का?
यामुळे खूप मदत होते, पण वाईट परिणाम पूर्णपणे संपत नाहीत. तुम्ही व्यायाम करत असलात तरी सतत बसून राहिल्याने आरोग्याचे धोके निर्माण होतात. त्यामुळे व्यायाम करण्यासोबतच सतत बसणे मध्येच थांबवणे खूप महत्त्वाचे आहे.
संगणकावर (Computer) काम करताना बसण्यातून किती वेळा ब्रेक घेतला पाहिजे?
दर 30 ते 45 मिनिटांनी ब्रेक घ्या, मग तो ब्रेक अगदी एक-दोन मिनिटांचा असला तरी चालेल. उभे राहणे, पाण्याची बाटली भरण्यासाठी चालणे किंवा थोडी हालचाल करणे पुरेसे आहे — ब्रेक किती मोठा आहे यापेक्षा तुम्ही किती वेळा ब्रेक घेता हे महत्त्वाचे आहे. प्रत्येक जेवणानंतर थोडे चालल्याने रक्तातील साखर नियंत्रित राहण्यासही मदत होते.