हे पान यंत्राने भाषांतरित केले आहे
हे भाषांतर अद्याप डॉक्टरांनी तपासलेले नाही. अर्थ बरोबर असावा, पण काही अस्पष्ट वाटल्यास इंग्रजी मूळ वाचा.
इंग्रजी मूळ वाचाआयबूप्रोफेन (Ibuprofen) मुळे वेदना कमी होतात, ताप उतरतो आणि सूज कमी होते. हे पॅरासिटामॉल (Paracetamol) पेक्षा वेगळ्या पद्धतीने काम करते, आणि डेंग्यूची (Dengue) शक्यता असताना हे कधीही वापरू नये.
- औषधे
- Ibuprofen
- Brands
- Brufen, Ibugesic, Combiflam (with paracetamol), Advil
कशासाठी वापरले जाते
- सूज असणाऱ्या वेदना — लचक भरणे, स्नायूंची दुखापत, सांधेदुखी
- मासिक पाळीतील वेदना, जिथे हे बर्‍याचदा पॅरासिटामॉलपेक्षा चांगले काम करते
- दातांचे दुखणे आणि लहान उपचारांनंतर होणाऱ्या वेदना
- फक्त पॅरासिटामॉलने ताप उतरत नसेल आणि डॉक्टरांनी सल्ला दिला असेल तर
- डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली सांधेदुखी (Arthritis) आणि सांध्यांना सूज येणारे इतर आजार
हे कसे काम करते
आयबूप्रोफेन हे एक नॉन-स्टेरॉइडल अँटी-इन्फ्लॅमेटरी औषध (NSAID) आहे. ते शरीरातील अशा घटकाला (एन्झाइम) रोखते जे प्रोस्टाग्लँडिन (Prostaglandins) तयार करते — हे असे रसायने आहेत ज्यामुळे वेदना, सूज आणि ताप येतो. हे वेदनांसोबतच सूजही कमी करत असल्यामुळे, दुखापत आणि सुजेमुळे होणाऱ्या वेदनांवर हे पॅरासिटामॉलपेक्षा जास्त उपयुक्त ठरते.
हे कसे घ्यावे
- हे औषध अन्नासोबत किंवा जेवणानंतर लगेच, एका भरपूर पाण्यासोबत घ्या. उपाशी पोटी घेतल्यास पोटात जळजळ किंवा त्रास होण्याची शक्यता खूप जास्त असते.
- जितके दिवस गरज आहे तितकेच कमीत कमी दिवस ते घ्या. डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय हे औषध महिनोनमहिने रोज घेण्याचे नाही.
- डॉक्टरांनी सांगितल्याशिवाय वेदनेसाठी हे डायक्लोफेनॅक (Diclofenac), नॅप्रोक्सेन (Naproxen) किंवा एस्पिरिन (Aspirin) सारख्या दुसऱ्या सूज कमी करणाऱ्या औषधांसोबत घेऊ नका — यामुळे पोटाला त्रास होण्याचा धोका वाढतो.
- याचे जेल (Gel) दुखणाऱ्या भागावरील त्वचेवर लावले जाते आणि लचक किंवा मणक्याच्या त्रासासाठी हा एक चांगला पर्याय आहे.
खबरदारी
- तुम्हाला पोटात अल्सर (Ulcer), नियमित उपचारांची गरज असणारा ॲसिडिटीचा त्रास किंवा रक्तस्त्रावाची कोणतीही समस्या असल्यास डॉक्टरांना सांगा.
- तुम्हाला मूत्रपिंडाचा (किडनीचा) आजार, हार्ट फेल्युअर, उच्च रक्तदाब किंवा यकृताचा (लिव्हरचा) आजार असल्यास डॉक्टरांना सांगा — आयबूप्रोफेनमुळे हे सर्व आजार वाढू शकतात.
- दम्याचा (Asthma) त्रास असलेल्या काही लोकांना NSAID औषधांमुळे धाप लागू शकते. औषध घेतल्यानंतर तुमचा श्वास घेण्याचा त्रास वाढल्यास, औषध बंद करा आणि डॉक्टरांशी बोला.
- गरोदरपणाच्या शेवटच्या तीन महिन्यांत हे टाळा, आणि गरोदरपणाच्या कोणत्याही टप्प्यावर हे वापरण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
- हे औषध घेत असताना नेहमीप्रमाणे पुरेसे पाणी प्या. आयबूप्रोफेन घेत असताना शरीरात पाण्याची कमतरता (Dehydration) झाल्यास मूत्रपिंडाला (किडनीला) धोका निर्माण होतो.
सामान्य दुष्परिणाम
- पोटात अस्वस्थता, जळजळ किंवा ॲसिडिटी
- मळमळ
- चक्कर येणे
- डोकेदुखी
- काही लोकांमध्ये शरीरात पाणी साचणे किंवा हलकी सूज येणे
महत्त्वाच्या सूचना
- डेंग्यूची (Dengue) शक्यता असल्यास आयबूप्रोफेन घेऊ नका. डेंग्यूमध्ये प्लेटलेट्सची (Platelets) संख्या कमी होते आणि रक्तस्त्रावाचा धोका वाढतो, आणि NSAID औषधामुळे रक्तस्त्राव होण्याची शक्यता अधिक वाढते. डेंग्यूच्या दिवसांत येणाऱ्या कोणत्याही तापावर डॉक्टरांनी सांगितल्याशिवाय फक्त पॅरासिटामॉल वापरावे. हाच नियम एस्पिरिन (Aspirin) आणि इतर NSAID औषधांनाही लागू होतो.
- काळ्या रंगाची संडास होणे, उलटीतून रक्त पडणे किंवा कॉफीच्या रंगासारखी उलटी होणे, किंवा पोटात तीव्र दुखणे याचा अर्थ पोटातून रक्तस्त्राव होत असावा. औषध तात्काळ बंद करा आणि त्याच दिवशी डॉक्टरांची मदत घ्या.
- दीर्घकाळ किंवा जास्त प्रमाणात वापर केल्यास ह्दयविकाराचा झटका (Heart attack), पक्षाघात (Stroke) आणि मूत्रपिंडाचे (किडनीचे) नुकसान होण्याचा धोका वाढतो. डॉक्टर तुमच्यावर लक्ष ठेवून नसतील तर हे औषध फक्त काही दिवसांच्या उपचारांसाठीच आहे.
- ताप कशामुळे आला आहे हे माहिती नसताना ताप उतरवण्यासाठी हे औषध अनेक दिवस सतत वापरू नका.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
मी डेंग्यूच्या तापासाठी आयबूप्रोफेन (Ibuprofen) घेऊ शकतो का?
नाही. आयबूप्रोफेन आणि इतर सूज कमी करणाऱ्या वेदनाशामक औषधांमुळे रक्तस्त्रावाचा धोका वाढतो, आणि डेंग्यूमध्ये आधीच रक्ताच्या गाठी बनवणाऱ्या प्लेटलेट्स कमी होतात. डेंग्यूमध्ये पॅरासिटामॉल (Paracetamol) हेच वेदनाशामक औषध वापरले जाते. डेंग्यूच्या दिवसांत डॉक्टरांनी सांगितल्याशिवाय कोणत्याही तापाला डेंग्यूची शक्यता मानूनच उपचार करा.
पॅरासिटामॉल (Paracetamol) आणि आयबूप्रोफेन (Ibuprofen) मध्ये काय फरक आहे?
पॅरासिटामॉल वेदना आणि ताप कमी करते पण सुजेवर फारसा फरक पाडत नाही, आणि ते पोटासाठी कमी त्रासाचे असते. आयबूप्रोफेन सूज देखील कमी करते, ज्यामुळे ते लचक, दुखापती आणि मासिक पाळीच्या वेदनांसाठी अधिक चांगले ठरते, परंतु त्यामुळे पोट, मूत्रपिंड (किडनी) आणि हृदयाचे धोके संभवतात जे पॅरासिटामॉलमध्ये नसतात.
मी आयबूप्रोफेन आणि पॅरासिटामॉल एकत्र घेऊ शकतो का?
डॉक्टर कधीकधी दोन्ही औषधे एकत्र वापरतात, कारण ती वेगवेगळ्या पद्धतीने काम करतात. पण वेदनाशामक औषधे एकत्र घेणे हा निर्णय डॉक्टर किंवा औषधविक्रेत्याचा (फार्मसिस्टचा) असावा ज्यांना तुमची वैद्यकीय माहिती आहे — आणि अनेक एकत्र असणाऱ्या औषधांमध्ये आधीच यापैकी एक औषध असते, त्यामुळे नकळत डबल डोस घेतला जाण्याची शक्यता असते.
आयबूप्रोफेनचे (Ibuprofen) दुष्परिणाम काय आहेत?
पोटात अस्वस्थता आणि जळजळ होणे हे सामान्य दुष्परिणाम आहेत, सोबतच मळमळ, चक्कर येणे आणि डोकेदुखी होऊ शकते. गंभीर धोके — पोटातून रक्तस्त्राव, मूत्रपिंडाचे (किडनीचे) नुकसान आणि हृदयाच्या समस्या — प्रामुख्याने जास्त प्रमाणात किंवा दीर्घकाळ औषध घेतल्याने होतात.